Is sound the missing dimension of great design?
25 September to 4 October 2026
Festivalzentrale, Hietzinger Kai 101, Vienna
Badania wykazały, że środowisko akustyczne ma zróżnicowany wpływ na zdrowie i produktywność ludzi. Dlatego właściwości akustyczne są ważnym elementem różnych pomieszczeń, gdy chcemy zoptymalizować jakość dźwięku i zrozumiałość mowy. Nie tylko każde pomieszczenie, ale też każdy znajdujący się w nim element wyposażenia, ma indywidualną właściwość akustyczną, którą należy ze sobą uzgodnić. W związku z tym dokładna analiza ma znaczenie zarówno dla norm krajowych, jak i dla dobrego samopoczucia w miejscu pracy.
Akustyka to nauka o kontrolowaniu sposobu, w jaki dźwięk rozchodzi się w zamkniętej przestrzeni. Obejmuje to zarówno minimalizowanie przenoszenia dźwięku z jednego obszaru do drugiego, jak i kontrolowanie właściwości dźwięku w samych pomieszczeniach. Oprócz czasu pogłosu, echa i pochłaniania dźwięku, kluczowe znaczenie dla zachowania dźwięku mają poziom ciśnienia i częstotliwość fali dźwiękowej.
Fale dźwiękowe rozchodzą się w powietrzu, zaburzając ciśnienie otoczenia. Choć to zaburzenie jest zwykle niewielkie, ludzkie ucho jest w stanie je wykryć. Najcichszy dźwięk, jaki może usłyszeć człowiek, jest o dziewięć rzędów wielkości mniejszy niż ciśnienie otoczenia i nazywany jest progiem słyszalności. Głośność tego zaburzenia jest powiązana z poziomem ciśnienia akustycznego (SPL), który mierzy się w skali logarytmicznej w decybelach (dB).
Częstotliwość określa liczbę drgań na sekundę. Im szybciej drgają cząsteczki, tym wyższa jest częstotliwość. Rozchodzenie się fal dźwiękowych zależy jednak od materiału. Zakres słyszalności ludzkiego ucha mieści się między 20 herców a 20 000 herców. Mowa ludzka mieści się w zakresie od 250 Hz do 2000 Hz. Częstotliwości poniżej lub powyżej tego zakresu nie są już w stanie wywołać wrażeń dźwiękowych w uchu wewnętrznym.
Czas pogłosu opisuje miarę pogłosu w pomieszczeniu. Dokładniej mówiąc, to czas potrzebny na to, by poziom ciśnienia akustycznego zmalał o 60 decybeli po wyłączeniu źródła dźwięku w pomieszczeniu. Czas pogłosu zależy jednak od częstotliwości, ponieważ materiały takie jak kamień, drewno, dywan czy tekstylia pochłaniają dźwięk w różnym stopniu. Długość czasu pogłosu zależy więc od wszystkich powierzchni chłonnych oraz kubatury budynku.
Rozmowa może być zakłócona przez echo w pomieszczeniach zamkniętych, wzmacniając uciążliwe dźwięki. Echo może wystąpić, jeśli czas pogłosu jest wystarczająco długi. Jest to sygnał dźwiękowy powstający wskutek odbicia fal dźwiękowych, który dociera do słuchacza z opóźnieniem. Opóźnienie zależy od odległości między powierzchnią odbijającą dźwięk, źródłem dźwięku a słuchaczem.
Celem pochłaniania dźwięku jest redukcja energii akustycznej poprzez jej zamianę na ciepło. Materiały pochłaniające odbierają energię falom dźwiękowym, dzięki czemu ich natężenie maleje. Zdolność materiału do pochłaniania dźwięku określa współczynnik pochłaniania dźwięku α, który definiuje stosunek energii pochłoniętej do energii padającej. α = 0 oznacza brak pochłaniania i odbicie całego padającego dźwięku. Przy α = 0,5 pochłaniane jest 50 % energii dźwiękowej, a 50 % jest odbijane. Przy α = 1 pochłaniany jest cały padający dźwięk.
